CONTOS, LENDAS, MITOS, FESTAS E TRADICIÓNS

  COPLAS CANTADAS POR MARCELINO LOUREIRO

 

Coplas cantadas por Marcelino Loureiro, veciño da Cachada (Soandres) marido de Evangelina Zas, e recompiladas nos anos 90 pola súa neta Beatriz Costoya.

Evangelina Zas , "Evangelina da Cachada" e o seu marido Marcelino Loureiro (Cortesía de Beatriz Costoya)

 

Evangelina da Cachada

apenas sabía falar,

ía a gritos polo Coto

arriba la libertad”.


A aldea de Condesuso

ten unha pedra de asento,

onde se sentan os mozos

que veñen perder o tempo.


A aldea de Condesuso

non a pasean chavales,

que a pasean os mozos

con cuchilos e puñales.


De Curros á Millarada

hai un profundo lameiro,

xa lles subarda a lama

por encima do chereillo.


Teño unha herba na horta

que lle chaman a “laverca”,

non tiveches que dicir,

quedaches coa boca aberta.


Teño unha herba na horta

que lle chaman”cidironea”,

para ti falar comigo

douche Dios pouca memoria.


Garavizas vai na leña,

a muller fai o xantar,

a cadela pon os ovos

a galiña vai ladrar.


Miña comadre polo día

veño a que me dea pan.

Meu compadre escaravello,

que fixeches todo o vran?


Indo polo souto abaixo

atopeime cun escaravello.

Dime nena ¿a donde vas?

Vou ver a Paspallás.


Miña nai é unha pobre

e teu pai un vinculeiro.

Vaite d´aí rapás

que non cantas no meu poleiro.


Costureira non a quero,

se ma dan ríome dela, que a quero tecelana.

Ergue un pé e baixa outro

e dormir comigo na cama.


Polo monte o que me queiras,

moito máis che quero a ti.

Todo o día e toda a noite

sempre estou pensando en ti.


Vai calando, vai calando

cara de cañoto seco.

Vai calando, vai calando

que eu contigo non me meto.


Ás ovellas da Revolta

fáltanlles a ghiadeira,

baixade ovellas baixade

ao corral da Castiñeira.


Polo corral do tío Pedro

vai o can do tío Miguel,

leva polainiñas novas

e riviretes de papel.


Na miña vida tal vin,

no areal de Chamín

unha cabra cunha roca

e un castrón cun violín.


Si ti viras o que eu vin,

na feira de Monterroso

vintecinco xastres xuntos

a cabalo dun raposo.


Se queres que vaia e veña,

rapaza ao teu lugar,

as de matar a cadela

que non fai senón ladrar. 

 

A cadela non a mato

que non teño outro can,

se non queres vir á noite

vén e vén pola mañán.


Rapaciña do meu tempo

chamáchesme a min rapaz,

durme comigo unha noite

pola mañán o contarás.

  

 

CACHELIÑA DE SAN XOAN

 

Cacheliña de San Xoá
que non me morda
cadela nin can.

     O día vintetrés voume erguer cediño para "ir coller a virtú". De todas as herbas do campo escollerei a espadana, a fieita real, o fiuncho, a herba de Santa María e a fieita de San Xoán. E con todas estas herbas adornarei a casa e en cada buratiño poñerei unha para que esa noite non nos entre ningún meigallo. O resto espallareino por diante da porta e gardarei unhas poucas para a cachela da noite. Esquecíaseme o monllo que teño que facer con todas as herbas para despois pola noite deixar ao resío. Este monllo vaime servir o resto do ano para afumarme con el cando me pique algún bicho.
 

Noite de maxia
igual que a noite de San Silvestre,
solsticio de inverno.
Noite de bruxas
en que desparramarán á caída da noite
toda a súa fascinación.
Noite de plantas
protectoras e medicinais
para nós.

     E cando chegue a noite farei a cachela con moita leña que bote moito fume para que se vexa ben lonxe. Colocareina nun lugar donde se vexa a casa e as leiras. E cando me queira afumar e saltar a cachela botareille as herbas da virtú. Saltarei a cachela nove veces e unha sen contar mentras vou dicindo:

 
Cacheliña de San Xoán,
que non me morda
cadela nin can.

     E se podo asarei patacas nas brasas e botarei un anaco  de noite comendo, falando e contando contos.

Noite de lume
disque as chamas purifican todo.
Noite de lume
solsticio de verán.
Noite de lume
que nos protexe contra todo mal.

     Para deixalas ao resío da noite teño que buscar flores: herbas de San Xoán, romeo, bieiteiro, caraveles, trebisco, herba luísa, folla de nogal, ruda, follas de parra... Metereinas nun caldeiro con auga, deixareinas toda a noite ao sereno e pola mañanciña lavarei a cara coa auga de rosas.


Noite de auga
que limpa
que bota as meigas fora.
Noite de lume.
Noite de plantas.
Noite de auga.

¡¡Meigas fora!! 


(Relato de Carme, a de "Cóntame un conto")        

Ningún comentario:

Publicar un comentario